Mikołaj Kopernik
Mikołaj Kopernik (1473-1543), w innych językach nazywany Nicholas Copernikus, Nicolas Copernic albo Nicolas Coperniko, urodził się w Toruniu, zmarł we Fromborku. Polski astronom znany jest na całym świecie jako autor hipotezy o ruchu Ziemi i innych planet wokół Słońca. Teoria Kopernika, opublikowana w 1543 roku, w dziele zatytułowanym „De revolutionibus orbium coelestium” (O obrotach ciał niebieskich), wyjaśniała podstawowe zjawiska astronomiczne w sposób znacznie prostszy niż przyjmowany do tego czasu system Ptolemeusza. Odbierając Ziemi uprzywilejowaną rolę we Wszechświecie, Kopernik naraził się na ostrą krytykę, zwłaszcza ze strony Kościoła. Teoria Kopernika została ostatecznie potwierdzona dopiero w XVII wieku, po wynalezieniu lunety. Zrywające z geocentryczną koncepcją budowy Wszechświata dzieło Kopernika dokonało przewrotu w historii myśli ludzkiej.
Znaczek pokazany jako pierwszy wydała poczta Republiki Francuskiej w 1957 roku. Jest to jeden z serii 7 znaczków przedstawiających największych przedstawicieli nauki i sztuki. Znaczek zamieszczony obok to też znaczek francuski, a dokładniej znaczek Francuskiego Terytorium Afarów i Issów, wydany w 1973 roku. To dawna kolonia Somali Francuskie, utworzona w 1896 roku. Po II wojnie światowej, w 1946 roku, podobnie jak inne francuskie kolonie, Somali Francuskie otrzymało status terytorium zamorskiego. W 1967 roku przekształcono je w autonomiczne Terytorium Afarów i Issów (to dwie główne grupy etniczne zamieszkujące ten region). Po dziesięciu latach, w 1977 roku, powstało niepodległe państwo, które przyjęło nazwę Dżibuti.
Ojciec astronoma, też Mikołaj, był kupcem krakowskim. Przed rokiem 1460 przeniósł się do Torunia. Tu w roku 1473 urodził mu się syn. Po śmierci ojca wychowaniem Mikołaja zajął się brat matki – Ł. Watzenrode, kanonik kapituły włocławskiej, późniejszy biskup warmiński. Dzięki niemu Kopernik mógł w latach 1491-95 studiować w Akademii Krakowskiej, która wówczas była ośrodkiem studiów astronomicznych i ogniskiem myśli humanistycznej. W 1496 roku został wysłany na studia prawnicze do Bolonii ale i tam oddawał się głównie studiom astronomicznym. W 1501 roku wrócił na kilka miesięcy do Polski, po czym ponownie wyjechał do Włoch, gdzie studiował prawo i medycynę na uniwersytecie w Padwie. Doktorat z prawa kanonicznego uzyskał w w 1503 roku w Ferrarze. W tym samym roku wrócił do Polski, na Warmię. W latach 1504-1510 był sekretarzem i przybocznym lekarzem swego wuja Watzenrode i przebywał głównie w Lidzbarku. W 1510 roku jako kanonik osiedlił się we Fromborku, siedzibie kapituły warmińskiej. Tu prowadził obserwacje astronomiczne i pisał swe główne dzieło. Znaczki pokazane obok wydano w Republice Togo, leżącej nad Zatoką Gwinejską w Afryce, dawnej kolonii niemieckiej, potem francuskiej a niepodległej od roku 1960. Znaczki wydano w 1973 roku upamiętniając 500 rocznicę urodzin astronoma.
Rodzinne miasto Kopernika – Toruń, aż do lutego 1920 roku, w wyniku rozbiorów Polski, znajdowało się w obrębie zaboru pruskiego, tuż przy granicy z zaborem rosyjskim. Po I wojnie światowej, w odrodzonej Polsce, Toruń został stolicą województwa pomorskiego. W czasie II wojny światowej Rzesza Niemiecka znowu przemianowała miasto Kopernika na Thorn. Na pokazanym znaczku, wydanym w 1940 roku, przedstawiono zabytkowy ratusz miejski w Toruniu. Obok znaczku Rzeszy Niemieckiej pokazano znaczek wydany w 1942 roku przez pocztę Generalnej Guberni, utworzonej w październiku 1939 roku z ziem Polski zajętych przez Niemcy w wyniku wojny, ale nie włączonych bezpośrednio do Rzeszy. Generalna Gubernia dzieliła się na cztery dystrykty: krakowski, lubelski, radomski i warszawski. Siedzibą centralnych władz GG był Kraków. W GG pozostały w obiegu złote (1 marka niemiecka = 2 złote). Znaczek z Kopernikiem, według miedziorytu Jeremiasza Falcka, wydano z okazji III rocznicy utworzenia GG z dopłatą na Fundusz Kulturalny GG. Przedstawiając astronoma Niemcy nie przypominali działalności Mikołaja Kopernika podczas wojny polsko-krzyżackiej 1520/21, kiedy będąc administratorem dóbr kapitularnych w Olsztynie, bronił zamku olsztyńskiego przed Krzyżakami.
W 1954 roku poczta Chińskiej Republiki Ludowej uczciła 410 rocznicę śmierci polskiego astronoma. Jest to jeden z czterech znaczków serii przypominającej przypadające wówczas rocznice urodzin lub śmierci wybitnych ludzi. Kopernik nie zajmował się tylko astronomią. Interesował się także zagadnieniami ekonomicznymi. w 1517 roku opracował projekt reformy walutowej. W traktacie „Monetae cudendae ratio” sformułował zasady reformy monetarnej oparte na projekcie poprawy pieniądza i ujednolicenia monety pruskiej i polskiej.
Poczta Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (po rosyjsku CCCP) przedstawiła wielkiego astronoma na znaczku wydanym w 1955 roku z okazji 10 rocznicy podpisania umowy o przyjaźni i wzajemnej współpracy pomiędzy Polską i ZSRR. Na znaczku pokazano dzieło Jana Matejki namalowane w 1873 roku, przedstawiające astronoma w jego obserwatorium we Fromborku. Obraz „Kopernik we fromborskiej dostrzegalni”, znajduje się obecnie w gmachu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W medalionie, w prawym, górnym narożniku zamieszczono przy okazji także autoportret mistrza Jana Matejki (1838-1893).
W 1973 roku, w okrągłą 500 rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, poczty chyba wszystkich krajów świata przypomniały jego postać i rewolucyjną teorię budowy układu słonecznego. Poczty Stanów Zjednoczonych Ameryki i poczta Federalnej Republiki Niemieckiej wydały w 1973 roku tylko po jednym znaczku. Amerykanie ze Stanów Zjednoczonych wydali z tej okazji tylko pojedynczy, dwubarwny (a właściwie czarno-biały, bo złote jest tylko słońce) znaczek o nominale 8 centów. Niemcy wydali także tylko dwukolorowy, skromny, ale jednoznacznie czytelny znaczek o nominale 40 fenigów. Nawet poczta Watykanu uczciła tę rocznicę wydając cztery znaczki pocztowe, na których, obok portretu astronoma (w ujęciu jak na znaczku chińskim), pokazano również panoramę Torunia z 1473 roku. A przecież uznanie prawdziwości teorii Kopernika nie przyszło ani szybko, ani łatwo.
Mimo, iż główne dzieło, zawierające wykład astronomii przedstawiający obrót Ziemi dookoła osi oraz jej obieg wraz z innymi planetami dokoła Słońca, było już ukończone w 1533 roku, Kopernik nie zdecydował się na publikację. Jednak wiadomość o nowej teorii budowy świata szerzyła się już po Europie. W 1539 roku przybył do Fromborka G.J.von Lauchen (zwany Rheticus), profesor matematyki na uniwersytecie w Wittenberdze, który po zapoznaniu się z nową teorią, skłonił Kopernika do wydania dzieła. Wyciąg z pracy astronoma, znany pod tytułem „Narratio Prima”, sporządzony przez Retyka, ukazał się drukiem w Gdańsku w 1540 roku. W następnym roku pełne opracowanie Kopernika oddano do druku w Norymberdze. Dzieło zatytułowane „De revolutionibus orbium coelestium” ukazało się w 1543 roku i nie spotkało się z przychylnym przyjęciem ani wśród uczonych, ani wśród władz kościelnych. Jego teoria spotkała się z ostrym sprzeciwem Marcina Lutra, Filipa Melanchtona i Jana Kalwina, jako sprzeczna z tekstem Biblii.
Kościół katolicki początkowo nie zajmował oficjalnego stanowiska w tej sprawie, dopiero po soborze trydenckim, kiedy rozpoczęto ostrą akcję kontrreformacyjną, uznał teorię Kopernika za niebezpieczną dla światopoglądu religijnego. W 1616 roku jego dzieło trafiło do indeksu dzieł zakazanych. Z indeksu tego usunięte zostało dopiero w 1828 roku! Jednak począwszy już od przełomu XVI i XVII wieku teoria Kopernika zyskiwała coraz więcej zwolenników – do jej ugruntowania najbardziej przyczynili się: G.Bruno, J.Kepler i Galileusz. 
Kolejnymi etapami potwierdzającymi odkrycia Kopernika było prawo powszechnego ciążenia sformułowane przez I.Newtona i odkrycie w latach 1725-28 przez J.Bradley’a aberracji światła.
Pokazane znaczki- wszystkie wydane w 1973 roku, pochodzą z różnych stron świata. Afrykę reprezentuje tu między innymi Ludowa Republika Konga, państwo w Afryce Równikowej, ze stolicą w Brazzaville i Republika Malgaska, państwo na wyspie Madagaskar i kilku niewielkich wyspach przybrzeżnych. Oba państwa były koloniami francuskimi; niepodległość uzyskały w 1960 roku. Afrykę reprezentują także:Liberia, Rwanda, Burundi, Gwinea i Gwinea Równikowa; Azję reprezentują Indie, Malediwy, Bangladesz, Jemen, Wietnam i Mongolia; Amerykę Południową – Wenezuela i Kolumbia; Amerykę Północną – USA i Meksyk; Europę – Francja, Niemcy, Węgry, Bułgaria, Rumunia i Związek Radziecki.
Teoria heliocentryczna stała się punktem wyjścia nowożytnej kosmologii. Chociaż bezpośrednio dotyczyła struktury Układu Słonecznego, to jednak pośrednie jej konsekwencje rozpoczęły wielki przełom światopoglądowy. Szereg krajów w ten właśnie sposób pokazuje polskiego astronoma – jako człowieka, dzięki któremu człowiek mógł oderwać się od Ziemi. Między innymi na znaczku z Malediwów Kopernika pokazano jako tego, który zapoczątkował i umożliwił rozwój badań kosmosu. Obok portretu Kopernika przedstawiono kosmiczne laboratorium „Skylab”.
Tym samym torem poszli projektanci z Arabskiej Republiki Jemenu, którzy obok portretu astronoma pokazali radziecki sputnik (Sputnik III umieszczony na orbicie w 1958 roku). Stempel przybito w stolicy Jemenu – Sanie. Znaczki wietnamskie wydano w 1973 roku w Demokratycznej Republice Wietnamu. Wietnam był w tym czasie podzielony na Wietnam Północny (Demokratyczną Republikę Wietnamu proklamowaną przez Ho Szi Minha już we wrześniu 1945 roku ale rzeczywiście niepodległą dopiero po klęsce Francuzów pod Dien Bien Phu w 1954 roku, ze stolicą w Hanoi) i Wietnam Południowy (Republikę Wietnamu proklamowaną w 1955 roku pod naciskiem i z inspiracji USA, dla kontroli tego strategicznego terytorium, ze stolicą w Sajgonie). Linia demarkacyjna biegła wzdłuż rzeki Ben Hai w pobliżu 17 równoleżnika. W 1964 roku Stany Zjednoczone po raz pierwszy zbombardowały terytorium Demokratycznej Republiki Wietnamu rozpoczynając agresywną wojnę z tym krajem. Mimo zaangażowania olbrzymich środków, zastosowania najnowszej techniki wojennej i wyjątkowo brutalnych metod walki stosowanych nie tylko wobec żołnierzy i partyzantów lecz także wobec ludności cywilnej (napalm, pacyfikacje wsi), USA nie zdołały złamać oporu narodu wietnamskiego, z którym sympatyzowała cała postępowa opinia światowa. Do walki z potężnym przeciwnikiem zaangażował się prawie cały naród, tworząc olbrzymią armię powstańczą i Tymczasowy Rząd Rewolucyjny. Dopiero w 1973 roku, w efekcie układów paryskich, Amerykanie musieli w końcu, w niesławie wycofać się z Wietnamu. Siły wyzwoleńcze zajęły Sajgon w kwietniu 1975 roku a zjednoczenie Wietnamu nastąpiło ostatecznie rok później, w kwietniu 1976roku. Prezentowane znaczki, wydane w czasie wojny, mają ciekawą, prostą grafikę, typową dla znaczków tego kraju.
Za pomocą równie skromnych środków przedstawiono Kopernika na znaczku Republiki Malgaskiej (Madagaskaru). Znaczek rumuński wydano z piękną przywieszką upamiętniającą światową wystawę filatelistyczną w Poznaniu. Pokazano na niej zabytkowy, renesansowy, poznański ratusz i herb miasta. Ratusz powstał już na przełomie XIII i XIV wieku, rozbudowany został w 1508 roku a w latach 1550-1560 przebudowany w stylu renesansowym przez G.B.Quadro. Wieża pochodząca z XVIII wieku była rekonstruowana po 1945 roku, po zniszczeniach wojennych.
Piękną serię znaczków poświęconych 500 rocznicy urodzin Kopernika wydała poczta Republiki Rwandy. Na znaczkach tego niewielkiego afrykańskiego państwa ze stolicą w Kigali, położonego w centrum „czarnego kontynentu”, podano szereg dodatkowych informacji, między innymi o tym że: Kopernik był astronomem, doktorem praw, lekarzem i kanonikiem katedry we Fromborku.
Portret Kopernika na tych i na wielu innych prezentowanych znaczkach, wzorowano zwykle na portrecie nieznanego toruńskiego autora z I połowy XV wieku. Portret ten powielany jest aż do znudzenia przez projektantów- grafików w większości krajów. Dlatego tak interesującym jest pokazany nieco wyżej znaczek meksykański, który przedstawia całkiem inny wizerunek astronoma. Poczta Królestwa Maroka uczciła 500 rocznicę urodzin Kopernika wydając znaczek bez jego wizerunku, obrazujący natomiast wynik jego dociekań – budowę układu słonecznego.
Bardzo ciekawa jest także seria znaczków kubańskich. Na jednym z trzech prezentowanych znaczków, obok przyrządów pomiarowych i obserwacyjnych, można dojrzeć w portalu polski napis „Dom Kopernika”. 
Na okolicznościowym bloczku kubańskim przedstawiono słynny, warszawski pomnik Kopernika – rzeźbę duńskiego artysty Bertela Thorvaldsena (1768-1844), powstałą w 1830roku, na tle klasycystycznej, frontowej elewacji Pałacu Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, zaprojektowanego przez Antoniego Corazzi’ego.
Są kraje, które wydają znaczki pocztowe w ogromnych nakładach chcąc choćby w ten sposób zaistnieć w świecie, zwrócić na siebie uwagę. Są to znaczki bardzo kolorowe, często o różnych nietypowych kształtach. Dawniej słynęło z tego San Marino, dzisiaj są to kraje należące do Emiratów Arabskich oraz niektóre kraje afrykańskie, takie jak: Gwinea Równikowa i Liberia. Liberia powstała w 1847 roku jako pierwsze państwo murzyńskie uznane przez kraje europejskie. Państwa tego nie stworzyła jednak ludność miejscowa. Nadbrzeżne tereny dzisiejszej Liberii, zwane Wybrzeżem Pieprzowym, odkryli Portugalczycy, następnie były one celem wypraw kupców europejskich, aż wreszcie w 1822 roku Amerykańskie Towarzystwo Kolonizacyjne rozpoczęło tam akcję osiedlania wyzwolonych czarnych niewolników.
Koloniści – osadnicy, dawni niewolnicy nie zwracali uwagi na wrogą postawę tubylców i aż do końca XIX wieku toczyli z nimi liczne wojny. Sami stali się posiadaczami spychając ludność tubylczą wyłącznie do roli siły roboczej. Prawa wyborcze rdzenna ludność uzyskała dopiero w 1947 roku. Ciekawostką jest pokazanie na znaczku liberyjskim o nominale 10c trzech postaci żyjących w różnych czasach. Są to i twórcy kolejnych teorii budowy świata: Arystoteles, Ptolemeusz i Kopernik.
Z kolei na znaczkach i okolicznościowych bloczkach Gwinei Równikowej na pierwszym planie pokazano pojazdy kosmiczne i sceny z podboju kosmosu, ale w tle przedstawiono również sceny z życia astronoma – jego nauki i pracy. Republika Gwinei Równikowej to dawna kolonia hiszpańska, złożona z wysp Fernando Po i Annobon (teraz nazywających się Bioko i Pagalu) oraz niewielkiego terytorium na lądzie pomiędzy Kamerunem i Gabonem, dawniej nazywającego się Rio Muni (obecnie Mbini). 
Niepodległość Gwinei Równikowej ogłoszono dopiero w 1968 roku. Nieco większa jest Gwinea Bissau (dawna Gwinea Portugalska), o której niepodległość jej mieszkańcy prowadzili długoletnią wojnę partyzancką. Portugalczycy uznali niepodległość Gwinei Bissau dopiero w 1974 roku. Największym krajem o nazwie Gwinea jest obecna Republika Gwinei ze stolicą w Konakry – kraj o bogatej historii przedkolonialnej a następnie, po podboju dokonanym w końcu XIX wieku, kolonia francuska aż do połowy XX wieku. Republika Gwinei jako jeden z pierwszych krajów kolonialnych wywalczyła swoją niepodległość (w 1958 roku). 
Na prezentowanych znaczkach, obok umieszczonego w owalu portretu Mikołaja Kopernika, pokazano różne widoki z przestrzeni kosmicznej, powierzchni planet i charakterystyczne pojazdy kosmiczne. Pozostając w Afryce przenieśmy się do Republiki Burundi leżącej nad jeziorem Tanganika. To kraj sąsiadujący ze wspomnianą już Republiką Rwandy. Oba kraje w końcu XIX wieku weszły w skład Niemieckiej Afryki Wschodniej. 
W czasie I wojny światowej teren ten zajęli Belgowie i przyłączyli do Konga Belgijskiego. W 1962 roku powstała niepodległa republika Rwandy (Ruanda) i monarchia Urundi, w 1966 roku przekształcona w republikę. To tam w latach 90-tych XX wieku (a także wcześniej) toczyły się krwawe walki pomiędzy plemionami Hutu i Tutsi. A znaczki wydane w Burundi są bardzo ciekawe z kilu powodów. Po pierwsze maja bardzo ciekawy kształt; na całą serię składają się 32 znaczki, zgrupowane w czwórki o jednakowym nominale, tworzące osiem różnych obrazów. Oprócz portretów Kopernika, kosmicznych pejzaży, widoków satelitów i pojazdów kosmicznych, pokazano także postać Ptolemeusza, starożytne, figuralne wyobrażenia planet a nawet znaki zodiaku.
W ciekawy sposób pokazali uczonego z Torunia Węgrzy. Znaczek pocztowy wydali z przywieszką, na której w oryginalny sposób przedstawiono układ słoneczny. Możemy odczytać węgierskie nazwy słońca i planet oznaczonych także ich symbolami. Obok Ziemi zaznaczono księżyc a dołem można zobaczyć panoramę rodzinnego miasta Mikołaja – Torunia. Francuzi powtórzyli ten motyw, tyle tylko, że na jednym znaczku pokazali wszystko: i astronoma, i układ heliocentryczny i panoramę Torunia. Znaczek wydano w nakładzie 6.825.000 sztuk w 1974 roku.
Rok 1973 – 500 rocznica urodzin wielkiego astronoma – został ogłoszony przez UNESCO Rokiem Kopernikowskim. W ciągu tego roku na całym świecie odbyły się liczne uroczystości ku jego czci i sesje naukowe poświęcone życiu, pracom i recepcji jego idei. Z tego roku pochodzi piękny blok wydany przez pocztę Brazylii. Ciekawostką jest dodatkowy, okolicznościowy stempel pocztowy, widoczny w lewym, górnym rogu tego bloczku, przybity w mieście Sao Paulo, z wizerunkiem astronoma i biegnącym wokół niego napisem w języku portugalskim : „V Centenario de nascimento de Nicolau Copernico”.
Po tym tak obfitym w filatelistyczne ciekawostki roku już tylko nieliczne poczty przypominały o polskim astronomie. W 1993 roku, z okazji 520 rocznicy jego urodzin Mongolia wydała nie tylko znaczek, ale też piękny bloczek pokazany obok, na którym można dostrzec emblemat Światowej wystawy filatelistycznej „Polska’93″, zorganizowanej w Poznaniu, z okazji 100 lat polskiego ruchu filatelistycznego.